Ταμπακαριά, Χαλέπα: Τα παλιά βυρσοδεψεία της πόλης των Χανίων με ιστορία σχεδόν δύο αιώνων

Τα Ταμπακαριά είναι ένα πολύ ξεχωριστό κομμάτι της ιστορικής συνοικίας της Χαλέπας. Σε αντίθεση με την αριστοκρατική ατμόσφαιρα της Χαλέπας, ήταν για δύο περίπου αιώνες ο τόπος όπου βρίσκονταν όλα τα βυρσοδεψεία της πόλης των Χανίων.

Τα πρώτα βυρσοδεψεία κατασκευάστηκαν στην περιοχή κατά την σύντομη περίοδο της αιγυπτιακής κατοχής του νησιού, μεταξύ 1830 και 1840. Εκείνη την εποχή, οι Αιγύπτιοι θέλησαν να αντιγράψουν την επιτυχία των βυρσοδεψείων του Ηρακλείου, της άλλης μεγάλης πόλης της Κρήτης, και να παράγουν πλούτο για την τοπική κοινωνία.

Η τοποθεσία δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Πρώτα απ’ όλα, τα Ταμπακαριά βρίσκονταν σε ιδανική απόσταση από το κέντρο της πόλης: αρκετά κοντά για να μεταφέρονται τα τελικά προϊόντα στους εμπόρους του κέντρου και αρκετά μακριά για να φτάνει στην πόλη η άσχημη μυρωδιά από την επεξεργασία του δέρματος.

Ένα άλλο μεγάλο πλεονέκτημα είχε να κάνει με το νερό: Στο σημείο όπου βρίσκονται τα Ταμπακαριά, υπήρχαν άφθονα υπόγεια γλυκά (μη θαλασσινά) νερά, τα οποία ήταν απαραίτητα για την επεξεργασία του δέρματος. Επίσης, οι ρηχές βραχώδεις ακτές στο συγκεκριμένο σημείο σχηματίζουν μικρές φυσικές λιμνούλες νερού, οι οποίες ήταν επίσης ιδανικές για αυτήν τη δουλειά.

Τα δερμάτινα προϊόντα των βυρσοδεψείων στα Ταμπακαριά αποδείχθηκαν πολύ δημοφιλή και με το πέρασμα του χρόνου δημιουργήθηκαν περισσότερα βυρσοδεψεία στην περιοχή. Εκτιμάται ότι κατά την ακμή της βιοτεχνικής αυτής περιοχής λειτουργούσαν εδώ γύρω στα 80 μικρά βυρσοδεψεία.

Η γειτονική συνοικία Κουμ Καπί, με το χαμηλό κόστος του εργατικού της δυναμικού, βοήθησε στην ανάπτυξη των βυρσοδεψείων. Στην φτωχική αυτή συνοικία, που ήταν σαν μια «φαβέλα» της εποχής, οι περισσότεροι κάτοικοι απασχολούνταν ως ανειδίκευτοι εργάτες στο λιμάνι των Χανίων, ή δεν εργάζονταν καθόλου. Για πολλούς από αυτούς, τα Ταμπακαριά ήταν μια ευκαιρία να βρουν δουλειά και να ξεφύγουν από την φτώχεια.

Η αρχή του τέλους των βυρσοδεψείων στην περιοχή έγινε κατά τη σύντομη κατοχή του νησιού από τους Γερμανούς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνη την περίοδο, οι Γερμανοί άρχισαν να εισάγουν σύγχρονα μηχανήματα επεξεργασίας δέρματος στο νησί, καθιστώντας τα παλιά βυρσοδεψεία παρωχημένα. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας το 1945, τα – μειούμενα σε αριθμό – τοπικά βυρσοδεψεία συνέχισαν τη λειτουργία τους, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν σχεδόν όλα είχαν κλείσει.

Τα σύγχρονα Ταμπακαριά: Ένα από τα πιο γραφικά μέρη της πόλης των Χανίων

Σήμερα στην περιοχή λειτουργούν μόλις 3 παραδοσιακά βυρσοδεψεία. Πολλά από τα άλλα παλιά κτίρια είναι εγκαταλελειμμένα, δίνοντας την εντύπωση μιας γειτονιάς-φάντασμα.

Ένας από τους λόγους πίσω από την εγκατάλειψη των Ταμπακαριών είναι και το υψηλό κόστος της ανακατασκευής τους, που έχει να κάνει με την υποχρέωση διατήρησης της αρχικής πρόσοψης του κτιρίου, καθώς έχουν κηρυχτεί διατηρητέα. Ευτυχώς αυτό δεν έχει αποτρέψει πολλούς ιδιοκτήτες ακινήτων στην περιοχή, οι οποίοι και ανακαίνισαν με όμορφο τρόπο μερικά από τα παλιά βυρσοδεψεία, μετατρέποντάς τα σε κατοικίες, μπουτίκ διαμερίσματα για τουριστική ενοικίαση, ή γραφεία.

Ένα αξιοσημείωτο γεγονός είναι ότι το όνομα Ταμπακαριά – το οποίο προέρχεται από την τουρκική λέξη «tabak», που σημαίνει βυρσοδεψείο – έχει διατηρηθεί για περισσότερο από έναν αιώνα, από τα χρόνια της οθωμανικής κατοχής του νησιού.

Δίπλα στα εγκαταλελειμμένα κτίρια στην ακτή των Ταμπακαριών, υπάρχει μια ωραία ψαροταβέρνα. Αν καθίσετε έξω σε ένα από τα πολλά τραπέζια της το καλοκαίρι, μπορείτε να συνδυάσετε τη μοναδική θέα των παλιών βυρσοδεψείων με την γραφική θέα της πανέμορφης πόλης των Χανίων στο βάθος.

Στη σύγχρονη εποχή, τα Ταμπακαριά βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, ανάμεσα στη δημοφιλή συνοικία Κουμ Καπί και στην εκλεκτική συνοικία της Χαλέπας. Το γεγονός αυτό, μαζί με την ταχεία τουριστική ανάπτυξη της πόλης των Χανίων, καθιστά την ανάπτυξή τους στο εγγύς μέλλον περισσότερο από προφανή. Για τον λόγο αυτό, τώρα είναι ίσως η καλύτερη στιγμή για να επισκεφθείτε αυτό το μοναδικό μέρος, όσο αυτό εξακολουθεί να διατηρεί την ιστορική γοητεία του.

Αν θέλετε να δοκιμάσετε κάτι διαφορετικό όταν βρίσκεστε στην πόλη των Χανίων, μια επίσκεψη στην περιοχή των Ταμπακαριών με τα παλιά βυρσοδεψεία στη Χαλέπα θα αποτελέσει μια μοναδική ταξιδιωτική εμπειρία. Επίσης, μετά την «υποχρεωτική» επίσκεψη στο υπέροχο Παλιό Ενετικό Λιμάνι και την Παλιά Πόλη των Χανίων, τα Ταμπακαριά είναι ένα από τα καλύτερα μέρη της πόλης των Χανίων για να επισκεφτείτε, αν θέλετε να τραβήξετε υπέροχες φωτογραφίες που θα σας θυμίζουν τις όμορφες στιγμές σας στην Κρήτη όλα τα επόμενα χρόνια.